‘Chỉ lướt 5 – 10 phút thôi’: Bác sĩ cảnh báo thói quen không chỉ hại mắt

Tắt đèn, lên giường và suy nghĩ ‘chỉ lướt điện thoại 5 – 10 phút thôi rồi đi ngủ’. Nhưng thực tế, rất nhiều người đã lướt đến hàng chục phút, thậm chí hàng giờ, kéo theo những tác động không nhỏ đến giấc ngủ và sức khỏe.

Bác sĩ chuyên khoa 1 Lê Đức Quốc, bác sĩ chuyên khoa Mắt, Bệnh viện đa khoa quốc tế Nam Sài Gòn, cho biết không phải ngẫu nhiên mà nhiều người cảm thấy khó ngủ hơn sau khi sử dụng điện thoại trước khi ngủ. Nguyên nhân chính đến từ ánh sáng xanh (blue light) – loại ánh sáng phát ra từ màn hình thiết bị điện tử.

Khó đi vào giấc ngủ, ngủ không sâu và dễ thức giấc

Trong điều kiện bình thường, khi trời tối, cơ thể sẽ tăng tiết hormone melatonin – yếu tố quan trọng giúp điều hòa chu kỳ ngủ – thức. Tuy nhiên, ánh sáng xanh có thể ức chế đáng kể quá trình sản xuất melatonin, khiến não bộ “hiểu nhầm” rằng vẫn còn ban ngày.

“Khi ánh sáng xanh tác động vào võng mạc, tín hiệu sẽ truyền đến não và ức chế tuyến tùng tiết melatonin. Điều này khiến cơ thể khó đi vào giấc ngủ, ngủ không sâu và dễ thức giấc giữa đêm”, bác sĩ Quốc phân tích.

Nên ngừng sử dụng điện thoại ít nhất 30 – 60 phút trước khi ngủ. ẢNH MINH HỌA: L.Cầm tạo từ AI

Việc trì hoãn tín hiệu buồn ngủ không chỉ làm bạn ngủ muộn hơn mà còn dễ gây rối loạn nhịp sinh học nếu kéo dài. Giấc ngủ là thời điểm não bộ phục hồi và tái tạo năng lượng. Đặc biệt, giai đoạn ngủ sâu (deep sleep) đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố trí nhớ và loại bỏ các “chất thải” thần kinh. Tuy nhiên, việc lướt điện thoại trước khi ngủ khiến não bộ tiếp tục bị kích thích bởi thông tin liên tục.

Theo bác sĩ Quốc, não cần một khoảng thời gian “chuyển trạng thái” trước khi ngủ. Nếu tiếp tục tiếp nhận thông tin, đặc biệt là nội dung có tính kích thích cao, não sẽ duy trì trạng thái tỉnh táo. Điều này làm giảm thời gian ngủ sâu và ảnh hưởng đến khả năng ghi nhớ, tập trung. Hệ quả là dù ngủ đủ thời gian, nhiều người vẫn cảm thấy mệt mỏi, thiếu năng lượng vào ngày hôm sau. Bên cạnh não bộ, mắt cũng chịu ảnh hưởng trực tiếp. Khi nhìn vào màn hình trong thời gian dài, tần suất chớp mắt giảm, dẫn đến khô mắt, mỏi mắt và nhìn mờ tạm thời.

Ảnh: P.H tạo từ Gemini

Giảm thiểu tác hại của điện thoại đến sức khỏe

Trong bối cảnh điện thoại đã trở thành một phần của cuộc sống, việc loại bỏ hoàn toàn trước giờ ngủ là không dễ. Tuy nhiên, người dùng có thể giảm thiểu tác động bằng những điều chỉnh như sau:

Ngừng sử dụng điện thoại ít nhất 30 – 60 phút trước khi ngủ. Nếu cần thiết, bật chế độ lọc ánh sáng xanh (night mode) và giảm độ sáng màn hình. Giữ khoảng cách mắt – màn hình từ 30 – 40 cm, tránh nằm nghiêng khi sử dụng. Áp dụng quy tắc 20 – 20 – 20, tức là sau mỗi 20 phút nhìn màn hình, dành khoảng 20 giây để nhìn ra xa để giảm mỏi mắt. Ưu tiên các hoạt động thư giãn như đọc sách, nghe nhạc nhẹ.

Virus ‘thông minh’ tiêu diệt ung thư, bảo vệ tế bào lành như thế nào?

Không nên dùng điện thoại trong bóng tối hoàn toàn hoặc để màn hình quá gần mắt. Thói quen này kéo dài có thể làm tăng nguy cơ tiến triển tật khúc xạ, đặc biệt ở người trẻ.

Có thể thấy, việc sử dụng điện thoại trước khi ngủ không đơn thuần chỉ gây mỏi mắt mà còn ảnh hưởng sâu đến não bộ và chất lượng giấc ngủ. Điều chỉnh thói quen nhỏ mỗi ngày chính là cách thiết thực để bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Thức đêm làm việc có thể phá vỡ nội tiết nữ ra sao?Làm việc ca đêm ngày càng phổ biến nhưng lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ với sức khỏe phụ nữ. Các chuyên gia cảnh báo việc đảo lộn nhịp sinh học có thể gây rối loạn nội tiết, ảnh hưởng kinh nguyệt, tâm trạng và khả năng sinh sản. Trong nhịp sống hiện đại, nhiều phụ nữ phải làm việc ca đêm trong...