Chỉ vài chục triệu đồng, nhiều bị can bỗng thành người tâm thần

Bằng cách chi vài chục triệu cho hội đồng giám định, nhiều bị can có giấy kết luận mắc bệnh tâm thần, qua đó được tạm đình chỉ điều tra hoặc hưởng tình tiết giảm nhẹ.

Ngày 18/5, TAND thành phố Đồng Nai sẽ mở phiên tòa sơ thẩm xét xử 42 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa.

Trong số này, bị cáo Bùi Thế Hùng (65 tuổi, cựu Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa) cùng các đồng phạm bị truy tố về các tội Nhận hối lộ, Môi giới hối lộ và Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Theo cáo trạng, ông Hùng và đồng phạm bị cáo buộc đã thực hiện hành vi kết luận giám định pháp y tâm thần sai sự thật trong 25 vụ án, đồng thời lập hồ sơ bệnh án tâm thần không đúng thực tế đối với 4 trường hợp.

20 triệu đồng đổi kết luận tâm thần

Một trường hợp điển hình là vụ việc của Nguyễn Ngọc Hòa (45 tuổi, ngụ TPHCM), người từng bị Công an tỉnh Bình Dương (cũ) khởi tố về các tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản vào ngày 19/11/2018.

Video đang HOT

Đến ngày 4/3/2019, cơ quan điều tra ra quyết định trưng cầu giám định pháp y tâm thần đối với Hòa. Hai tuần sau, Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa ký quyết định thành lập Hội đồng giám định và phân công các thành viên thực hiện việc giám định.

Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa (Ảnh: Hoàng Bình).

Theo lời khai của bị cáo Lê Văn Hùng (người kế nhiệm ông Bùi Thế Hùng), trong thời gian theo dõi chờ giám định đối với Hòa, một người đàn ông không rõ lai lịch đến gặp, tự xưng là anh trai của Hòa và đưa 20 triệu đồng để nhờ giúp đỡ cho Hòa được áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc.

Sau khi nhận tiền, Lê Văn Hùng chia cho các thành viên Hội đồng giám định, còn bản thân giữ lại 6 triệu đồng.

Mặc dù biết rõ Nguyễn Ngọc Hòa không bị bệnh tâm thần, nhưng ngày 8/4/2019, Hội đồng giám định vẫn ban hành kết luận giám định pháp y tâm thần số 176/KL-VPYTW, xác định: “Nguyễn Ngọc Hòa đủ năng lực nhận thức và điều khiển hành vi tại thời điểm gây án; mất năng lực nhận thức và điều khiển hành vi tại thời điểm giám định”.

Kết luận này đã giúp Hòa đủ điều kiện áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh. Trên cơ sở đó, Viện KSND tỉnh Bình Dương (cũ) ban hành quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh đối với bị can.

Đến ngày 28/10/2024, khi xét xử vụ án, TAND tỉnh Bình Dương tiếp tục áp dụng tình tiết giảm nhẹ “người phạm tội bị hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”, tuyên phạt Nguyễn Ngọc Hòa 7 năm tù về các tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

Kẻ giết người trở thành bệnh nhân tâm thần

Tương tự, trong vụ án giết người xảy ra tại Gia Lai do Tiêu Duy Dũng (43 tuổi) là thủ phạm, cơ quan điều tra cũng phát hiện sai phạm trong hoạt động giám định pháp y tâm thần.

Theo hồ sơ vụ án, ngày 8/7/2019, Tiêu Duy Dũng bị Công an tỉnh Gia Lai khởi tố về các tội Giết người và Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng. Đến ngày 25/3/2020, cơ quan điều tra ra quyết định trưng cầu giám định tâm thần đối với Dũng.

Tháng 4/2020, Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa thành lập Hội đồng giám định, phân công ông Bùi Thế Hùng chủ trì.

Trong thời gian theo dõi để giám định, một phụ nữ không rõ lai lịch, tự giới thiệu là vợ của Dũng, đã gặp ông Hùng và đưa 30 triệu đồng để nhờ kết luận giám định theo hướng có lợi cho bị can.

Sau khi nhận tiền, ông Hùng chia cho các thành viên Hội đồng giám định, riêng bản thân giữ lại 10 triệu đồng. Dù biết rõ Dũng không mắc bệnh tâm thần, Hội đồng giám định sau đó vẫn ban hành kết luận với nội dung: “Tiêu Duy Dũng bị hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.

Từ kết luận này, Dũng đủ điều kiện được áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc, khiến cơ quan điều tra phải tạm đình chỉ vụ án.

Sau thời gian chữa bệnh, ngày 24/2/2025, Dũng bị tuyên phạt 16 năm tù. Tại phiên phúc thẩm sau đó, tòa án tiếp tục áp dụng tình tiết giảm nhẹ “người phạm tội bị hạn chế khả năng nhận thức, khả năng điều khiển hành vi”, giảm án cho Dũng xuống còn 14 năm tù với các tội Giết người và Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng.

Đối với Nguyễn Ngọc Hòa, Tiêu Duy Dũng và một số trường hợp khác, kết quả điều tra xác định các đối tượng thực tế không mắc bệnh tâm thần dù từng được Hội đồng giám định pháp y tâm thần kết luận có bệnh.

Tại cơ quan điều tra, các đối tượng không thừa nhận việc bàn bạc với người thân hoặc nhờ người đưa tiền hối lộ để “chạy” kết quả giám định tâm thần, dù bản thân đã sử dụng các kết luận này nhằm trốn tránh trách nhiệm pháp lý. Cơ quan điều tra chưa thu thập đủ chứng cứ nên đã tách vụ án để tiếp tục điều tra, làm rõ và xử lý sau.

Ngoài ra, đối với hành vi đưa tiền nhằm tác động kết quả giám định, cơ quan chức năng xác định có dấu hiệu của tội Đưa hối lộ và đã tách vụ việc để tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định pháp luật.

Vụ "chạy giám định" tại Viện Pháp y Tâm thần Trung ương được ăn chia như thế nào?Nguyễn Thị Mai Anh đã móc nối với nhân viên khoa giám định, phòng kế hoạch tổng hợp để nắm thông tin gia đình các bị can đến giám định để đặt vấn đề "chạy giám định", từ đó, hưởng lợi hàng tỷ đồng. Ngày 8/10, Cơ quan CSĐT CATP Hà Nội đã ra quyết định khởi tố bị can và áp dụng...