Khi du khách trải nghiệm… làm nông

Những khu vườn trái cây, ruộng rau, bữa cơm quê hay nếp sinh hoạt ở các làng, nóc vốn gắn với sản xuất và đời sống người dân.

Khi du lịch trải nghiệm mở rộng, các công việc như chăm vườn, hái trái, kể chuyện mùa vụ, đi thuyền hay thăm rừng… sẽ trở thành sản phẩm có sức hút, giúp nông nghiệp tạo thêm giá trị từ nhịp sống bình dị.

Cảnh đẹp miền quê Tiên Phước với đồng lúa, hàng cau cho du khách những trải nghiệm bình yên. Ảnh: NAM THỊNH

Vườn thành điểm đến

Khu vườn rộng hơn 6.000m2 của bà Huỳnh Thị Thu Hà (60 tuổi, thôn Đại Bình, xã Nông Sơn) nằm trong không gian xanh mát bên dòng Thu Bồn, với những tán sầu riêng, mít, bưởi trụ, cam, quýt, hường… phủ bóng quanh nhà. Nhiều năm trước, gia đình bà trồng cây để có trái bán tại địa phương, đến kỳ thu hoạch thì thương lái từ các đô thị trung tâm đổ lên thu mua.

Những năm gần đây, nhu cầu tìm về không gian làng quê của du khách tăng cao, khu vườn của bà Hà bắt đầu có thêm nguồn thu mới. Khách không chỉ đến mua trái cây, mà còn đi dạo, chụp ảnh, nghe kể về mùa quả chín, thưởng thức trái cây tại chỗ, ở lại dùng bữa cơm quê với gà, vịt, rau vườn, mỳ Quảng…

“Tôi chăm sóc vườn cây ăn quả là tiếp nối truyền thống gia đình chứ không nghĩ có ngày khách từ trong và ngoài nước tìm đến tham quan. Khách đến đây để trải nghiệm và được giải đáp những thắc mắc liên quan như số tuổi của cây trồng, cách chăm sóc từng loại cây thế nào, vì sao đất Đại Bình cho hương vị trái khác… Những đoàn đi theo gia đình có nhu cầu thưởng thức các món quê thì chúng tôi sẵn sàng phục vụ. Mình thấy vui vì khách quý cảnh làng, quý cây trái và biết đến Đại Bình nhiều hơn”, bà Hà nói.

Ở Đại Bình, câu chuyện của bà Hà không phải trường hợp riêng lẻ. Ông Nguyễn Thanh Tuyền, Trưởng thôn Đại Bình cho biết, sau nhiều năm phát triển du lịch cộng đồng, làng hiện có 5 homestay với khả năng phục vụ gần 150 khách. Vào dịp lễ, cuối tuần, hàng trăm lượt khách từ nhiều nơi tìm về làng, trong đó có cả du khách quốc tế.

Làng Đại Bình tiếp đón du khách dùng trái cây tại vườn. Ảnh: PHAN VINH

Lợi thế lớn nhất của Đại Bình là không gian làng còn giữ được độ xanh mát nhờ dòng Thu Bồn bao quanh, vườn cây sum sê, bến sông và những nếp sinh hoạt chưa bị xáo trộn.

Theo ông Tuyền, điều khiến du khách thích Đại Bình là cách người dân giữ nếp làm vườn gần gũi với tự nhiên, hạn chế phân hóa học, thuốc bảo vệ thực vật, giữ bờ rào, vườn nhà, bữa ăn và sinh hoạt cộng đồng.

Khách đến làng có thể ăn trái cây tại vườn, dùng bữa cùng gia đình, trải nghiệm làm giá đỗ trên bãi cát ven sông, tham quan rừng Cấm, cắt hàng chè tàu, đi thuyền gỡ lưới bắt cá với người dân, rồi nghe chuyện giữ làng thời xa xưa…

Du lịch cộng đồng ở Đại Bình không thể tách khỏi đời sống người dân. Nếu làng chỉ có cảnh đẹp mà thiếu người kể chuyện, thiếu bữa cơm quê, thiếu vườn cây, thiếu con cá dưới sông, thiếu những việc rất đời thường thì khách sẽ đến một lần rồi thôi.

“Cái quý của Đại Bình là bà con còn tâm huyết với ruộng vườn nên khi khách đến, họ cảm nhận được một làng quê thật. Muốn phát triển lâu dài, chúng tôi vẫn xác định người dân phải là chủ thể, giữ cách làm nông sạch, giữ cảnh quan, học thêm kỹ năng đón khách để biến những gì sẵn có thành trải nghiệm có giá trị”, ông Tuyền nói.

Đa dạng điểm đến

Du lịch nông nghiệp hữu cơ Đà Nẵng đang có phạm vi điểm đến trải nghiệm khá rộng, từ vùng ven biển, trung du đến không gian sinh thái miền núi.

Du khách trải nghiệm làm nông tại làng rau Trà Quế. Ảnh: PHAN VINH

Ở Trà Quế, vùng rau – lúa hữu cơ đã vượt ra khỏi phạm vi một làng nghề truyền thống để trở thành điểm trải nghiệm được du khách quốc tế biết đến và được công nhận là “Làng du lịch tốt nhất thế giới”.

Cách đó không xa, ở xã Hòa Vang, đình làng Túy Loan và vùng rau hữu cơ mở ra một lớp trải nghiệm khác, khi du khách tiếp cận không gian văn hóa làng cổ, tham quan vườn rau, tìm hiểu quy trình canh tác an toàn…

Ở phía nam thành phố, làng cổ Lộc Yên cũng gợi chiều sâu riêng, nơi đây có những mái nhà rường, vườn cây ăn trái, cảnh quan làng quê và nếp sống cư dân bản địa kết nối thành hành trình chậm rãi, giàu bản sắc.

Vùng cao Hòa Bắc với không gian văn hóa Cơ Tu tại Tà Lang, Giàn Bí đem đến sắc thái sinh thái rõ hơn, khi nông nghiệp, rừng, ẩm thực bản địa, tiếng cồng chiêng và đời sống đồng bào được đặt trong cùng một trải nghiệm.

Ông Nguyễn Huy Cường, đơn vị tổ chức tour du lịch trải nghiệm farmstay Hội An cho rằng, điểm mạnh của Đà Nẵng là có nhiều không gian nông nghiệp, sinh thái và văn hóa có thể bổ sung cho nhau, tạo thành chuỗi trải nghiệm phong phú để phục vụ khách quốc tế.

Theo ông Cường, khách nước ngoài rất thích các điểm đến mà ở đó họ được đi sâu vào đời sống địa phương, được hiểu người dân trồng rau ra sao, chăm vườn thế nào, vì sao một bữa ăn quê gắn với mùa vụ, nguồn nước, đất đai và tập quán canh tác của từng vùng…

“Trà Quế có câu chuyện về rau hữu cơ và làng nghề. Túy Loan có chiều sâu văn hóa làng cổ. Lộc Yên có vườn trái cây, nhà rường và nhịp sống chậm. Tà Lang, Giàn Bí có rừng, văn hóa Cơ Tu và trải nghiệm sinh thái… Nếu các điểm này được tổ chức tốt về tuyến, người hướng dẫn, sản phẩm mua về và cách kể chuyện, có thể thiết kế thành tour chất lượng cao, phục vụ nhóm khách muốn trải nghiệm sâu, ở lâu hơn và chi tiêu tốt hơn. Khi người dân giữ được vai trò chủ thể, mỗi sản phẩm nông nghiệp sẽ được nhớ đến bằng ký ức của du khách về một vùng đất”, ông Cường nói.

Trải nghiệm thác Ba TiaMột địa chỉ du lịch sinh thái khá lý thú với người dân bản địa và du khách, đó là thác Ba Tia, xã Tây Yên Tử (Bắc Ninh). Đây là một trong những điểm dừng chân của du khách khi đến với vùng đất Tây Yên Tử vào mùa hè. Nằm giữa khe núi thuộc khu bảo tồn Tây Yên Tử, thác...