Lệ Quyên xin lỗi

Luật sư lên tiếng về loạt phát ngôn thô tục của ca sĩ Lệ Quyên

Không chỉ gây tranh cãi về văn hóa ứng xử, hành vi của ca sĩ Lệ Quyên còn có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Mạng xã hội Threads xôn xao chuyện ca sĩ Lệ Quyên mắng chửi người hâm mộ.

Cụ thể, khi Lệ Quyên đăng video tạo dáng với trang phục của dân tộc thiểu số trên Threads, một tài khoản bình luận: "Her flop era lowk serving" (tạm dịch: Không ở thời đỉnh cao mà (thần thái) vẫn rất cuốn nha).

Lệ Quyên đáp trả bình luận nói trên bằng từ ngữ nặng nề để miệt thị, hạ thấp nguồn gốc, xuất thân và gia đình.

Khi fan này chia sẻ lại sự việc cùng chú thích: "Help, I'm crying" (tạm dịch: Trời ơi, tôi đang khóc), nữ ca sĩ tiếp tục để lại 2 bình luận thóa mạ.

Theo tìm hiểu của phóng viên, tài khoản nói trên thường đăng bài bày tỏ sự hâm mộ với cách ứng xử của ca sĩ Lệ Quyên.

Một bài đăng trước đó, tài khoản này còn nói yêu cách Lệ Quyên đáp trả các bình luận tiêu cực, tạo hiệu ứng mạnh trên mạng xã hội và trở thành biểu tượng.

Các bình luận của Lệ Quyên gây sốc người dùng Threads, nhận nhiều chỉ trích.

Loạt bình luận gây sốc của Lệ Quyên. Ảnh: Chụp màn hình

Khoảng 2 năm nay, việc ca sĩ Lệ Quyên đáp trả các bình luận trái chiều luôn là đề tài được dư luận bàn tán. Các bình luận mắng anti-fan của cô trên Facebook, Instagram và TikTok thường gây ra một số tranh cãi nhỏ.

Từ thời điểm gia nhập Threads, cô gây chú ý khi tần suất mắng chửi tăng vọt; cách đối đáp có xu hướng tiêu cực, nặng nề và thô tục tăng dần theo thời gian.

Sai với 2 tư cách người dùng mạng lẫn nghệ sĩ

Trao đổi với VietNamNet, luật sư Hoàng Hà (Đoàn Luật sư TPHCM) nhận định việc người sử dụng tài khoản Threads lequyensinger có dấu tick xanh đã dùng ngôn ngữ thiếu chuẩn mực, có tính chất công kích và xúc phạm cá nhân.

Theo ông, hành vi này cần được xem xét dưới hai góc độ. Với tư cách người dùng mạng xã hội, mọi công dân phải tuân thủ các quy định về ứng xử văn minh và an ninh mạng.

Các bình luận trên có dấu hiệu vi phạm Luật An ninh mạng 2018 với hành vi "xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân khác", cụ thể là hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác.

Điểm a khoản 1 Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP) quy định phạt tiền từ 10-20 triệu đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để thực hiện hành vi: "Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân".

Khoản 1 Điều 3 Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội (ban hành kèm theo Quyết định số 874/QĐ-BTTTT ngày 17/06/2021) nêu quy tắc ứng xử: "Tuân thủ pháp luật Việt Nam, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân".

Còn với tổ chức, cá nhân sử dụng mạng xã hội, khoản 6 Điều 4 khuyến nghị: "Không đăng tải những nội dung vi phạm pháp luật, các thông tin xúc phạm danh dự, nhân phẩm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân khác; sử dụng ngôn ngữ phản cảm, vi phạm thuần phong mỹ tục; tung tin giả, tin sai sự thật; quảng cáo, kinh doanh dịch vụ trái phép... gây bức xúc trong dư luận xã hội, ảnh hưởng đến trật tự an toàn xã hội".

Lệ Quyên có biểu hiện coi thường dư luận, phát ngôn vô lối. Ảnh: FBNV

Với tư cách nghệ sĩ, luật sư Hà nhận định nghệ sĩ là người của công chúng, có sức ảnh hưởng lớn đến xã hội và định hướng văn hóa nên yêu cầu về chuẩn mực đạo đức và ứng xử của họ cũng khắt khe hơn người bình thường.

Theo ông, các phát ngôn trên có thể vi phạm Bộ Quy tắc ứng xử của người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật (Quyết định 3196/QĐ-BVHTTDL năm 2021).

Tại Mục II, Quy tắc 7 - Ứng xử đối với công chúng, khán giả: Yêu cầu nghệ sĩ phải "Tôn trọng, lắng nghe, tiếp thu ý kiến đóng góp xác đáng của công chúng, khán giả để hoàn thiện bản thân và nâng cao chất lượng hoạt động nghệ thuật; Ứng xử chân thành, đúng mực, thân thiện và xây dựng hình ảnh đẹp của người hoạt động nghệ thuật với công chúng, khán giả; Không lợi dụng niềm tin, tình cảm của công chúng, khán giả để trục lợi cá nhân dưới mọi hình thức".

Tại Mục II, Quy tắc 8 - Ứng xử trên báo chí, truyền thông và không gian mạng: Yêu cầu cụ thể nghệ sĩ sử dụng tài khoản mạng xã hội cá nhân để tương tác, chia sẻ, đăng tải, cung cấp thông tin chính xác, tin cậy, có ích cho xã hội và đất nước; bình luận, phát ngôn đúng mực, có văn hóa, trách nhiệm.

"Việc dùng từ ngữ thô tục đi ngược lại hoàn toàn với quy tắc ứng xử có văn hóa này", luật sư Hà nhận định.

Theo ông, nếu xác định các bình luận này xuất phát từ ca sĩ Lệ Quyên thì cô đang đối mặt với rủi ro pháp lý về việc bị xử phạt hành chính theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP vì hành vi xúc phạm người khác trên mạng xã hội.

Đồng thời, về mặt nghề nghiệp, hành vi này vi phạm nghiêm trọng Bộ Quy tắc ứng xử của người hoạt động nghệ thuật, gây ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh cá nhân và có thể chịu sự nhắc nhở hoặc xử lý từ cơ quan quản lý văn hóa, cụ thể là Cục NTBD (thuộc Bộ VHTT&DL) hoặc Sở VH-TT&DL.

Khi nhiều nghệ sĩ chật vật giữ gìn hình ảnh trước công chúng Việt ngày càng khắt khe, Lệ Quyên không thể là ngoại lệ. Ảnh: Tư liệu

Ai có thể điều chỉnh hành vi của Lệ Quyên?

Trước câu hỏi về mức độ hiệu quả trong việc điều chỉnh hành vi của ca sĩ Lệ Quyên từ các chế tài của pháp luật, luật sư Hoàng Hà cho rằng "có hiệu quả nhưng chỉ ở mức độ nhất thời".

Bởi để thực sự điều chỉnh hành vi và thái độ của một ngôi sao hạng A như Lệ Quyên, yếu tố quyết định là áp lực từ dư luận và các quy tắc quản lý của cơ quan văn hóa.

"Bản chất Bộ quy tắc ứng xử của người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật do Bộ VH-TT&DL ban hành khuyến khích nghệ sĩ ứng xử văn minh, không dùng từ ngữ phản cảm. Tuy nhiên đây là khuyến nghị, không phải văn bản luật có tính cưỡng chế thi hành ngay lập tức. Nó chỉ có hiệu quả khi cơ quan quản lý dùng nó làm căn cứ để xem xét các danh hiệu thi đua hoặc hạn chế lên sóng", ông nhận định.

Luật sư Hà nói thêm thực tế không thiếu nghệ sĩ sẵn sàng nộp phạt để được "nói cho sướng miệng" hoặc để bảo vệ cái tôi cá nhân.

Tương tự trường hợp của ca sĩ Lệ Quyên, thứ có thể điều chỉnh hành vi của cô không phải nỗi sợ bị phạt tiền mà là nỗi sợ mất hình ảnh trên truyền thông chính thống, phản ứng của đại chúng và động thái từ cơ quan quản lý.

Khi đó, pháp luật đóng vai trò cái khung để cơ quan quản lý và dư luận dựa vào, tạo áp lực điều chỉnh hành vi, thái độ của Lệ Quyên.