Lý do dầu Nga được vận chuyển trở lại trên các tàu chở dầu phương Tây

Vũ Thanh12:12 15/04/2025

Giá dầu lao dốc khiến dầu Nga lần đầu tiên sau nhiều tháng được chở bằng tàu phương Tây .

Điều gì đang diễn ra trên thị trường vận tải biển toàn cầu?

Các tàu chở dầu neo đậu tại cảng. Ảnh: Sputnik

Giá dầu sụt giảm mạnh trong thời gian gần đây đã tạo ra một chuyển biến đáng chú ý trong thị trường vận chuyển dầu thô toàn cầu. Cụ thể, dầu của Nga – vốn từng bị hạn chế vận chuyển trên các tàu phương Tây – nay đã bắt đầu quay trở lại với các phương tiện này. Hiện tượng trên không chỉ ảnh hưởng đến ngành vận tải biển mà còn tác động đến cán cân cung – cầu dầu thô trên toàn thế giới .

Giá dầu giảm mạnh – động lực chính cho thay đổi

Theo thông tin từ Bloomberg, giá dầu thế giới đã giảm mạnh sau khi Tổng thống Donald Trump áp đặt mức thuế quan sâu rộng đối với các đối tác thương mại của Mỹ vào đầu tháng 4/2025. Hậu quả trực tiếp là giá dầu Urals – loại dầu chủ lực của Nga – đã giảm xuống mức thấp hơn nhiều so với ngưỡng giá trần 60 USD một thùng do các nước phương Tây quy định.

Đây là một diễn biến then chốt, bởi theo quy định của phương Tây, chỉ khi giá dầu của Nga thấp hơn mức 60 USD/thùng, dầu của nước này mới được phép vận chuyển trên các tàu do công ty phương Tây sở hữu hoặc bảo hiểm, hoặc sử dụng các dịch vụ của họ.

Video đang HOT

Kể từ tháng 12/2022, để đối phó với các hạn chế từ phương Tây, Nga đã phải dựa vào đội tàu bí mật được đăng ký tại các khu vực pháp lý ngoài tầm kiểm soát của chính quyền phương Tây.

Đội tàu này, cùng với các tàu của Nga, vẫn tiếp tục vận chuyển phần lớn lượng dầu xuất khẩu từ các cảng ở Thái Bình Dương và Bắc Cực. Tuy nhiên, tình hình đã bắt đầu thay đổi đáng kể ở khu vực Biển Baltic và Biển Đen.

Theo số liệu được Bloomberg đưa ra, Nga thường vận chuyển 60-70 chuyến dầu thô mỗi tháng từ các cảng Biển Baltic và Biển Đen. Đáng chú ý, thị phần của các tàu chở dầu do công ty phương Tây sở hữu hoặc bảo hiểm đã tăng mạnh khi giá dầu giảm, lên tới 43% số tàu đã hoặc sắp xếp hàng trong tháng 4/2025. Con số này chỉ khoảng 30% trong ba tháng đầu năm 2025, khi giá dầu vẫn gần mức 60 USD/thùng.

Giá dầu Urals của Nga đã giảm xuống dưới hoặc gần ngưỡng 60 USD vào cuối tháng 1/2025 và sụt giảm mạnh vào đầu tháng 4/2025, theo xu hướng chung của thị trường dầu toàn cầu. Song song với diễn biến này, số lượng tàu do các công ty phương Tây sở hữu hoặc sử dụng bảo hiểm do Câu lạc bộ Bảo hiểm Quốc tế London cung cấp cũng tăng lên đáng kể.

Tác động đến thị trường vận tải dầu Đại Tây Dương

Việc ngày càng nhiều tàu phương Tây được sử dụng để vận chuyển dầu của Nga đang góp phần gây ra tình trạng thiếu hụt tàu chở dầu ở khu vực Đại Tây Dương. Khi ngày càng nhiều tàu chuyển hướng đến Biển Baltic và Biển Đen, giá cước vận chuyển dầu từ Mỹ đến châu Âu đã tăng lên 4,6 USD một thùng trong tháng qua – tăng 50% so với tháng trước đó.

Tình trạng thiếu hụt này còn bị ảnh hưởng bởi hai yếu tố khác: Thứ nhất, việc các chủ sở hữu thuộc “đội tàu bí mật” mua lại nhiều tàu cũ đã loại bỏ hàng trăm tàu chở dầu khỏi thị trường vận tải biển thông thường toàn cầu. Thứ hai, xuất khẩu dầu CPC từ Kazakhstan qua Biển Đen ngày càng tăng, đạt mức 1,7 triệu thùng mỗi ngày vào tháng 2/2025 và duy trì ở mức này trong tháng 3/2025. Điều này làm tăng nhu cầu về tàu chở dầu thêm khoảng bốn tàu mỗi tháng.

Thêm vào đó, xu hướng vận chuyển dầu đến châu Á ngày càng tăng (từ 5% vào tháng 12/2024 lên 28% vào tháng 2 và tháng 3/2025) cũng khiến các tàu chở dầu này phải ngừng hoạt động trong thời gian dài hơn do quãng đường vận chuyển xa hơn.

Mặc dù có thay đổi trong phương tiện vận chuyển, nhưng lượng dầu xuất khẩu của Nga đã giảm trong tuần thứ hai của tháng 4/2025. Nguồn cung dầu từ tất cả các cảng của Nga cũng đã giảm xuống còn 3,23 triệu thùng mỗi ngày trong tháng trước – mức thấp nhất trong một tháng. Sự sụt giảm trên xảy ra trong bối cảnh mục tiêu sản xuất của Nga theo thỏa thuận với nhóm các nước sản xuất dầu mỏ bắt đầu tăng lần đầu tiên sau 2,5 năm.

Tóm lại, giá dầu giảm sâu là lý do chính khiến dầu của Nga quay trở lại với các tàu chở dầu phương Tây . Hiện tượng này đang tạo ra những thay đổi đáng kể trong thị trường vận tải biển toàn cầu, đặc biệt là khu vực Đại Tây Dương, và có thể tiếp tục ảnh hưởng đến giá cước vận chuyển dầu trong thời gian tới.

Thổ Nhĩ Kỳ đa dạng hóa nhập khẩu dầu thô, giảm sự phụ thuộc vào Nga

Lần đầu tiên kể từ năm 2007, Thổ Nhĩ Kỳ nhập khẩu dầu thô từ Brazil, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong chiến lược năng lượng.

Việc đa dạng hóa nguồn cung giúp nước này đảm bảo an ninh năng lượng và giảm rủi ro từ các lệnh trừng phạt của phương Tây nhằm vào Nga.

Nhà máy lọc dầu Rosneft ở thị trấn Gubkinsky, vùng Siberia thuộc Nga. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo trang tin Oilprice.com, Thổ Nhĩ Kỳ đang thực hiện những bước đi chiến lược nhằm giảm sự phụ thuộc vào dầu thô từ Nga, một động thái đáng chú ý trong bối cảnh các lệnh trừng phạt của phương Tây và biến động giá năng lượng toàn cầu. Như số liệu từ Vortexa chỉ ra, tính đến tháng 3 năm nay, dầu thô của Nga chỉ chiếm 19% tổng lượng dầu nhập khẩu vào Thổ Nhĩ Kỳ, tương đương khoảng 650.000 thùng/ngày (bpd). Con số này giảm đáng kể so với hơn một nửa lượng dầu thô nhập khẩu từ Nga vào năm ngoái. Sự thay đổi này phản ánh nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung của Thổ Nhĩ Kỳ.

Nhà máy lọc dầu lớn nhất Thổ Nhĩ Kỳ, Tupras, đóng vai trò then chốt trong việc thực hiện chiến lược trên. Để tránh vi phạm các lệnh trừng phạt của Mỹ và G7, Tupras đã quyết định chỉ mua dầu thô từ Nga ở mức giá tuân thủ giá trần 60 USD/thùng do G7 và EU áp đặt. Quyết định này có hiệu lực từ ngày 27/2, sau khi chính quyền Mỹ thời Tổng thống Joe Biden áp dụng các biện pháp trừng phạt mới vào ngày 10/1 vừa qua nhắm vào các công ty dầu mỏ lớn của Nga như Gazprom Neft và Surgutneftegas, cùng hàng trăm tàu chở dầu và các đối tác thương mại khác.

Cơ chế giá trần của G7 và EU cho phép các quốc gia thứ ba tiếp tục nhập khẩu dầu thô từ Nga nếu sử dụng dịch vụ bảo hiểm và tài chính phương Tây, với điều kiện giá dầu không vượt quá 60 USD/thùng. Đây là một phần trong nỗ lực của phương Tây nhằm hạn chế nguồn thu từ dầu mỏ của Nga, đồng thời duy trì ổn định thị trường năng lượng toàn cầu.

Brazil: Nguồn cung mới đầy tiềm năng

Một trong những bước đi đáng chú ý nhất của Thổ Nhĩ Kỳ là việc nhập khẩu dầu thô từ Brazil lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ. Theo dữ liệu từ MarineTraffic, một lô hàng dầu thô vừa từ Brazil đã khởi hành từ cảng Madre De Deus vào ngày 3/3 và đang trên đường đến cảng Izmit của Thổ Nhĩ Kỳ. Đây là lô hàng đầu tiên mà Thổ Nhĩ Kỳ nhập khẩu từ quốc gia sản xuất dầu mỏ hàng đầu Nam Mỹ này kể từ năm 2007, theo Bloomberg.

Việc chuyển hướng sang Brazil không chỉ giúp Thổ Nhĩ Kỳ giảm thiểu rủi ro từ các lệnh trừng phạt mà còn mở ra cơ hội tiếp cận nguồn dầu thô chất lượng cao với giá cả cạnh tranh. Brazil là một trong những nhà sản xuất dầu mỏ lớn nhất thế giới, với sản lượng đạt khoảng 3 triệu thùng/ngày trong năm 2022. Sự hợp tác này có thể mang lại lợi ích kinh tế đáng kể cho cả hai bên, đồng thời củng cố vị thế của Thổ Nhĩ Kỳ trên thị trường năng lượng toàn cầu.

Các chuyên gia năng lượng nhận định rằng, việc Thổ Nhĩ Kỳ đa dạng hóa nguồn cung dầu thô là một bước đi linh hoạt trong bối cảnh địa chính trị phức tạp hiện nay. Ông John Smith, một nhà phân tích năng lượng tại London, cho biết: "Thổ Nhĩ Kỳ đang thể hiện sự linh hoạt và khả năng thích ứng cao trước những thách thức toàn cầu. Việc giảm phụ thuộc vào Nga không chỉ giúp họ tuân thủ các quy định của phương Tây mà còn tạo ra cơ hội mới để mở rộng quan hệ thương mại với các đối tác tiềm năng như Brazil".

Với việc Tupras tiếp tục hạn chế mua dầu thô từ Nga và tăng cường nhập khẩu từ các nguồn khác, Thổ Nhĩ Kỳ đang dần xây dựng một cơ cấu năng lượng bền vững hơn. Điều này không chỉ giúp đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia mà còn góp phần ổn định giá cả trong nước, đặc biệt trong bối cảnh giá dầu thế giới liên tục biến động.

Tuy nhiên, việc chuyển đổi nguồn cung cũng đặt ra những thách thức không nhỏ. Chi phí vận chuyển dầu thô từ các nước xa xôi như Brazil có thể cao hơn so với nhập khẩu từ Nga, vốn có vị trí địa lý gần hơn. Ngoài ra, Thổ Nhĩ Kỳ cần đảm bảo rằng các nguồn cung mới đáp ứng được yêu cầu về chất lượng và số lượng để duy trì hoạt động ổn định của các nhà máy lọc dầu.

Iran sẽ đối phó ra sao trước chiến lược gây sức ép tối đa của Mỹ? Các chuyên gia nhận định, Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể kết hợp biện pháp quân sự và trừng phạt kinh tế để buộc Iran từ bỏ chương trình hạt nhân. Tuy nhiên, Lãnh tụ tối cao Iran, Đại giáo chủ Ayatollah Ali Khamenei đang thể hiện thái độ cứng rắn trước những sức ép này. Nhà máy lọc dầu Isfahan ở...

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?

Có

Không

Tin liên quan

Xem thêm Share

Xem nhiều

Ông Trump đón năm mới bằng buổi đấu giá từ thiện triệu USD03:51

Ông Trump xác nhận tấn công Venezuela, tuyên bố đã bắt ông Maduro và vợ01:39

Khoảnh khắc trực thăng Mỹ đổ quân bắt tàu dầu trên biển03:46

Đánh bom đồng loạt tại 11 trạm xăng Thái Lan06:27

Tiêu điểm

Tin đang nóng

Tin mới nhất

Israel suýt tấn công Iran 2 lần trong những tuần gần đây

21:54:08 12/01/2026

Một cựu lãnh đạo tình báo cấp cao của Israel cho biết, Tel Aviv và Tehran suýt nữa đã rơi vào xung đột trực tiếp 2 lần trong những tuần gần đây, Jerusalem Post cho biết.

Nhật Bản lần đầu tiên thử nghiệm khai thác đất hiếm dưới đáy biển sâu

21:46:15 12/01/2026

Nhật Bản ngày 12/11 khởi động cuộc thử nghiệm khai thác các nguyên tố đất hiếm từ đáy biển ở độ sâu khoảng 6km nhằm tăng cường tự chủ nguồn cung khoảng sản quan trọng này ở trong nước.

Phi công ghi lại hiện tượng kỳ lạ ở độ cao hàng nghìn mét từ cửa sổ máy bay

21:26:06 12/01/2026

Một phi công đã ghi lại khoảnh khắc hiếm thấy từ cửa sổ máy bay ở độ cao hơn 11km: Những đám mây xếp thành hàng đều tăm tắp ngoài khơi bờ biển phía Tây Australia.

Nga dồn hỏa lực vào mặt trận nào trên chiến trường Ukraine năm 2026?

21:14:15 12/01/2026

Theo nhận định của trang tin RBC-Ukraine, trong năm 2026, ưu tiên hàng đầu của Nga trên mặt trận Ukraine vẫn sẽ là kiểm soát toàn bộ vùng Donetsk.

Phản ứng của Trung Quốc khi Mỹ cảnh báo tấn công Iran

20:47:35 12/01/2026

Trung Quốc hy vọng Iran sẽ vượt qua khó khăn và duy trì sự ổn định sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cân nhắc các biện pháp mạnh với Tehran.

Thắp hương cho bức tượng 4 năm, người phụ nữ mới phát hiện đó là... đồ chơi

20:45:39 12/01/2026

Từ đó, cô đặt tượng ở vị trí trang trọng trên bàn thờ trong nhà, ngày ngày thắp hương, cầu nguyện và gửi gắm mong ước về những điều tốt lành.

"Vua chiến trường" tái xuất: Nga bứt tốc, tung chiến thuật đột phá mới

20:38:23 12/01/2026

Xe tăng và thiết giáp, vũ khí từng được xem là vua chiến trường, đang trở lại trong đội hình tiến công của Nga, sau thời gian chúng lùi lại phía sau vì bị UAV đe doạ.

Vì sao tảng băng trôi lớn nhất thế giới bỗng chuyển sang màu xanh lam?

20:27:04 12/01/2026

Tảng băng trôi tách khỏi Nam Cực từ năm 1986 đang đổi sang màu xanh lam rực rỡ, thu hút sự chú ý của giới chuyên môn.

Những điều cần biết về dự án cải tạo khiến Chủ tịch Fed bị điều tra hình sự

20:01:35 12/01/2026

Dự án liên quan đến Tòa nhà Eccles, được xây dựng trong giai đoạn 1935-1937 và hiện là trụ sở của Fed, và Tòa nhà Constitution Avenue năm 1951.

Bắt giữ trên 780 người tìm cách đến châu Âu qua quần đảo Canary

19:56:35 12/01/2026

Dù Gambia không phải quốc gia châu Phi gần quần đảo Canary nhất, song các tàu chở người di cư gần đây đã chuyển sang khởi hành từ đây, sau khi Senegal, Mauritania và Maroc tăng cường tuần tra trên biển.

Hàn Quốc điều tra cáo buộc thiết bị bay không người lái xâm nhập không phận Triều Tiên

19:52:05 12/01/2026

Lực lượng cảnh sát Hàn Quốc đang ưu tiên điều tra các vụ việc trước đây liên quan đến thiết bị bay không người lái, tương tự như mẫu mà Triều Tiên vừa công bố.

Tổng thống Trump tiết lộ tiềm năng doanh thu từ tài nguyên khoáng sản Ukraine

19:45:02 12/01/2026

Sau nhiều tháng đàm phán, bao gồm cả cuộc trao đổi căng thẳng tại Phòng Bầu dục giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky vào tháng 2, Washington và Kiev đã hoàn tất thỏa thuận khoáng sản này.