Một số chế độ ăn tốt cho người bị mỡ máu cao

Rối loạn mỡ máu hay mỡ máu cao là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu của bệnh tim mạch, có thể dẫn đến xơ vữa động mạch, tăng huyết áp và các biến chứng nghiêm trọng khác.

TS. Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Dinh dưỡng và Tiết chế, Bệnh viện 19-8.

Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát nồng độ lipid trong máu, giúp duy trì sức khỏe tim mạch và hạn chế tiến triển của bệnh, với mục tiêu chung là giảm LDL-C (cholesterol xấu), tăng HDL-C (cholesterol tốt)…

Dưới đây là 3 chế độ ăn tốt cho người máu nhiễm mỡ:

Chế độ ăn Địa Trung Hải

Chế độ ăn Địa Trung Hải được đánh giá là một trong những mô hình dinh dưỡng lành mạnh nhất trên thế giới, có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe tổng thể.

Nghiên cứu đã cho thấy, chế độ ăn Địa Trung Hải giúp giảm 30% nguy cơ tim mạch, cải thiện HDL-C và giảm triglyceride. Chế độ ăn này tập trung chủ yếu vào các loại cá béo, trái cây, rau quả tươi theo mùa cùng với các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt, dầu ô liu và thảo mộc.

Dầu ô liu được khuyến nghị là chất béo bổ sung chính, thay thế các loại dầu và chất béo khác. Ngoài ra, các nguồn chất béo lành mạnh khác được khuyến khích bao gồm bơ, các loại hạt, cá béo như cá thu, cá hồi, cá mòi, cá trích, cá cơm…; ưu tiên cá là nguồn protein động vật chủ yếu và ăn ít nhất hai lần mỗi tuần. Các nguồn protein động vật khác như gia cầm, trứng, sữa, phô mai, sữa chua chọn khẩu phần nhỏ hơn hàng ngày hoặc vài lần một tuần. Thịt đỏ nên ăn giới hạn một vài lần mỗi tháng.

Bên cạnh đó, chế độ ăn Địa Trung Hải hạn chế các loại thực phẩm chế biến sẵn, thực phẩm chứa đường bổ sung, ngũ cốc tinh chế, bia rượu, đặc biệt là thực phẩm chứa chất béo chuyển hóa, thực phẩm siêu chế biến giúp giảm tình trạng viêm mạn tính và ngăn ngừa sự tích tụ cholesterol có hại.

Chế độ ăn Địa Trung Hải không đòi hỏi kiêng khem khắc nghiệt dễ dàng áp dụng lâu dài với nguồn thực phẩm dễ kiếm. Không chỉ dừng lại ở việc lựa chọn thực phẩm, kiểu ăn uống này còn nhấn mạnh đến lối sống lành mạnh, bao gồm việc ăn chậm nhai kỹ, tận hưởng bữa ăn cùng gia đình và duy trì vận động thường xuyên để tối ưu hóa sức khỏe tổng thể.

Chế độ ăn Địa Trung Hải là một trong những chế độ ăn được đánh giá tốt cho người bị mỡ máu cao.

Chế độ ăn DASH tốt cho người bị mỡ máu cao

Chế độ ăn DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) chủ yếu bao gồm các nhóm thực phẩm giàu dinh dưỡng, ít chất béo bão hòa và cholesterol, như rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, sữa ít béo hoặc không béo, thịt nạc, cá, gia cầm, các loại đậu, hạt và quả hạch.

Nhiều nghiên cứu đã cho thấy, không chỉ giúp kiểm soát huyết áp, chế độ ăn DASH còn giúp giảm LDL-C và cải thiện cholesterol toàn phần nhờ việc hạn chế chất béo bão hòa, tăng cường chất xơ và các chất chống oxy hóa. Nhờ đó mà giảm 10-15% nguy cơ bệnh tim mạch, có tác dụng tốt với người rối loạn mỡ máu.

Để áp dụng chế độ ăn DASH, cần xây dựng thực đơn cân bằng với các nhóm thực phẩm phù hợp. Mỗi bữa ăn của người bệnh mỡ máu cao nên bao gồm nhiều rau củ và trái cây nhằm bổ sung chất xơ giúp giảm hấp thu cholesterol và hỗ trợ kiểm soát đường huyết.

Cùng với đó, người bệnh cần hạn chế tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhiều muối, đường và chất béo bão hòa để kiểm soát lipid máu hiệu quả. Một yếu tố quan trọng khác trong chế độ ăn DASH là giảm lượng muối trong khẩu phần ăn bằng cách hạn chế muối khi chế biến thực phẩm, ưu tiên sử dụng các loại gia vị tự nhiên như tỏi, tiêu, chanh và tránh các loại thực phẩm đóng hộp có hàm lượng natri cao.

Mỗi bữa ăn của người bệnh mỡ máu cao nên bao gồm nhiều rau củ và trái cây.

Chế độ ăn Portfolio

Chế độ ăn Portfolio là mô hình ăn uống được thiết kế để giúp giảm mức LDL-C và cải thiện sức khỏe tim mạch. Chế độ này không chỉ tập trung vào việc cắt giảm chất béo bão hòa mà còn khuyến khích tiêu thụ các nhóm thực phẩm có tác dụng giảm cholesterol, như chất xơ hòa tan (có trong yến mạch, đậu lăng, rau củ…), sterol thực vật (có trong dầu thực vật, bơ thực vật…), đạm thực vật (đậu nành, đậu hũ…) và các loại hạt (hạnh nhân, óc chó, hạt chia…).

Mặc dù không yêu cầu loại bỏ hoàn toàn các thực phẩm có nguồn gốc động vật, nhưng chế độ ăn Portfolio khuyến khích sử dụng thực phẩm từ thực vật. Một nghiên cứu đã cho thấy, việc tuân thủ chế độ ăn Portfolio một cách nghiêm ngặt có thể giúp giảm LDL-C tới 30%, giảm triglyceride và cải thiện độ nhạy insulin.

Chế độ ăn Portfolio có tính linh hoạt cao, có thể được điều chỉnh tùy theo sở thích và thói quen ăn uống của từng cá nhân. Người bệnh mỡ máu cao có thể bắt đầu bằng cách bổ sung thêm các thực phẩm giàu chất xơ hòa tan vào bữa ăn hàng ngày, thay thế một phần đạm động vật bằng đậu nành hoặc đậu lăng và sử dụng các loại hạt như một món ăn nhẹ. Quan trọng là duy trì thói quen ăn uống này một cách lâu dài, kết hợp với lối sống lành mạnh để đạt hiệu quả tối ưu trong kiểm soát mỡ máu.

Cách thực hiện bữa ăn lành mạnh cho người đái tháo đườngNgười bệnh đái tháo đường nếu không được kiểm soát tốt có thể phải đối mặt với nhiều biến chứng nguy hiểm. Do vậy, bên cạnh việc dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ thì chế độ ăn uống cũng rất quan trọng để duy trì đường huyết ở mức an toàn. Chế độ dinh dưỡng đóng một vai trò quan trọng...