Những cuộc giải cứu trong biển nước miền Trung

Nước xiết, địa hình chia cắt, sóng điện thoại tê liệt khiến các đội cứu hộ gặp khó khi chạy đua với thời gian tìm kiếm người mắc kẹt.

21h ngày 19/11, nước lũ vây kín căn nhà cấp 4 ở phường Tây Nha Trang, Khánh Hòa. Chị Thanh Bảo cùng 20 người thân, trong đó có người già 94 tuổi và trẻ sơ sinh, chen chúc trên gác xép khi nước bên ngoài dâng cao gần 3 m. Chị bấm máy gọi số của đội cứu hộ tìm được trên mạng. Đáp lại là những tiếng tút dài.

“Sự im lặng khiến tôi dần tuyệt vọng. Cả gia đình kẹt giữa mênh mông nước, chỉ mong một phép màu”, chị Bảo nhớ lại.

Đó cũng là tình cảnh chung của hàng nghìn hộ dân tại vùng rốn lũ Nam Trung Bộ và Tây Nguyên những ngày qua. Trên mạng xã hội, nhiều lời kêu cứu đi kèm lời nhắn “gọi hàng chục cuộc nhưng không ai bắt máy”.

Nhưng ở phía bên kia đầu dây, những đội cứu hộ cũng đang “lực bất tòng tâm”.

Các thành viên trong đội cứu hộ SOS 38 Hà Tĩnh đưa người dân bị cô lập trong nước lũ tại phường Quy Nhơn Bắc, Gia Lai đến nơi an toàn, ngày 19/11. Ảnh: Lương Vĩnh Long Nhật

Không thể nghe máy

Lương Vĩnh Long Nhật, 23 tuổi, thành viên đội SOS 38 Hà Tĩnh cho biết, điện thoại của cả đội luôn trong tình trạng quá tải vì hàng nghìn cuộc gọi dội đến cùng lúc. Nhưng họ chọn không nghe, bởi nghe điện thoại lẻ tẻ đồng nghĩa với việc cứu hộ kém hiệu quả.

“Nếu chạy theo từng địa chỉ qua điện thoại, chúng tôi sẽ thành ‘taxi đường thủy’, phải di chuyển nhảy cóc, vừa mất thời gian vừa dễ bỏ sót nạn nhân ở ngay gần”, Nhật giải thích.

Đội của Nhật gồm 7 người mang theo hai thuyền, từ Hà Tĩnh vào Gia Lai từ ngày 18/11. Nhóm phối hợp với lực lượng địa phương, khoanh vùng ngập sâu nhất tại các phường Quy Nhơn Bắc, Quy Nhơn Tây để rà quét và cứu hộ theo kiểu cuốn chiếu.

Họ từ tâm lũ tỏa ra, gõ cửa từng nhà, soi đèn từng ngõ ngách. Cách này giúp đội không bỏ sót người già, trẻ nhỏ – những người không biết dùng điện thoại hoặc đã mất liên lạc do sóng yếu.

Việc giải cứu cặp vợ chồng ngoài 70 tuổi tại phường Quy Nhơn Bắc hôm 19/11 là minh chứng. Khi thuyền rà soát qua con hẻm nhỏ ngập sâu, thấy căn nhà khóa trái cửa im lìm, Nhật bơi vào trong kiểm tra theo trực giác. Bên trong, hai ông bà cụ ngồi co ro trên gác xép, nước ngập đến hông. Điện thoại hết pin, họ đã nắm tay nhau chuẩn bị tâm lý cho tình huống xấu nhất. “Nếu chỉ đi lướt qua hoặc chạy theo cuộc gọi ở khu vực khác, chắc chắn ông bà đã bị bỏ lại”, Nhật nói.

Khoảnh khắc dìu hai người già ra thuyền, cả đội thở phào. Với họ, phương châm “gặp ai cứu nấy” được đặt lên hàng đầu.

Long Nhật ( đeo đèn pin) đưa cụ bà ngoài 70 tuổi ở phường Quy Nhơn Bắc, Gia Lai đến nơi an toàn, ngày 19/11. Ảnh: Lương Vĩnh Long Nhật

Hiểm nguy dưới dòng nước dữ

Áp lực không chỉ là số lượng nạn nhân mà còn từ địa hình. Khác với đồng bằng, lũ tại miền Trung và Tây Nguyên lên nhanh, dòng chảy xiết. Mực nước ngập sâu khiến hàng rào sắt, cổng nhà hay cột điện trở thành những cái bẫy chết người. Chỉ một phút lơ là, thuyền cao su có thể bị đâm thủng hoặc chân vịt quấn vào dây điện.

Cẩn thận nhưng một chiếc thuyền của đội Nhật vẫn bị rách do va phải vật sắc nhọn tại Gia Lai. Đến chiều 20/11, khi di chuyển sang hỗ trợ vùng ngập lụt tại Tuy Hòa (Đăk Lăk), đội chỉ còn một chiếc thuyền hoạt động. Trung bình mỗi ngày, họ dầm mình trong nước lạnh 18 tiếng, chỉ ăn vội bánh mì rồi lại lên đường. Sau hai ngày, hơn 300 người dân đã được nhóm của Nhật đưa đến nơi an toàn.

“Mệt, lạnh và đói, nhưng nhìn thấy bà con được an toàn, chúng tôi lại có động lực đi tiếp”, Nhật nói.

Thống kê đến tối 20/11, mưa lũ đã làm 41 người chết. Đăk Lăk thiệt hại nặng nhất với 16 người; Khánh Hòa 14 người; Lâm Đồng 4 người; Gia Lai ba người; Huế và Đà Nẵng mỗi nơi hai người. Hiện còn 9 người mất tích.

Các đội cứu hộ phường Tây Nha Trang, Khánh Hòa dùng thuyền thúng chở người, tài sản đến nơi an toàn. Nước lũ chảy xiết trên đường khiến việc cứu hộ gặp khó khăn. Ảnh: Bùi Toàn

Tại các điểm nóng khác, lực lượng chức năng cũng căng mình trong dòng nước dữ. Đại diện Phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ, Công an tỉnh Gia Lai cho biết đã huy động hơn 200 cán bộ chiến sĩ cùng cano, xuồng máy và mô tô nước từ đêm 18/11.

Tuy nhiên, nước lũ từ thượng nguồn đổ về quá nhanh khiến nhiều khu vực bị cô lập hoàn toàn trong vài chục phút. Dòng chảy xiết đến mức cano công suất lớn cũng không thể tiếp cận sát nhà dân vì nguy cơ bị lật.

“Nước lên quá nhanh khiến chúng tôi và bà con không kịp trở tay. Nhiều khu vực ngõ hẻm nhỏ hẹp, cano không vào được, chúng tôi phải huy động môtô nước để luồn lách, cứu người”, vị cán bộ chia sẻ.

Ở Khánh Hòa, sau 18 tiếng cầu cứu bất thành, chiều tối 20/11, gia đình chị Bảo tự tìm cách giải thoát. Anh trai chị lôi chiếc thuyền gỗ cũ nát chèo qua dòng nước xiết, tìm người giúp đỡ. Sau khoảng 30 phút, anh gặp một chiếc cano của người dân, nhờ đưa gia đình rời khỏi vùng nguy hiểm.

“Đó là chuyến đi anh tôi cược sinh mạng để đổi lấy an toàn cho cả nhà”, chị Bảo nói.

Mưa lũ khiến 50 người chết và mất tích, 52.000 nhà đang bị ngậpMưa lũ ở các tỉnh miền Trung đã khiến 41 người chết, 9 người mất tích; 167 nhà bị hư hỏng, hơn 52.000 nhà đang bị ngập; hàng loạt tuyến đường giao thông bị ngập lụt, ách tắc, sạt lở gây tắc nghẽn. 41 người chết, 9 người mất tích. Tối 20/11, Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai (Bộ...