Phim ‘Nhà hai chủ’ rời rạp

NSƯT Kim Phương: Làm nghề ở tuổi này, tôi không còn quyền làm hời hợt!

Ở tuổi thất thập, NSƯT Kim Phương vẫn đang trải qua một giai đoạn rực rỡ với lịch trình làm việc khiến nhiều nghệ sĩ trẻ phải nể phục.

Không chỉ là gương mặt quen thuộc của phim truyền hình, bà còn góp mặt cho những dự án điện ảnh đình đám và tham gia vào vai trò giám khảo chuyên môn. Trong cuộc trò chuyện này, NSƯT Kim Phương đã có những chia sẻ sâu sắc về chuyện đời, chuyện nghề và những trăn trở trước dòng chảy không ngừng của điện ảnh Việt.

Thưa NSƯT Kim Phương, nhìn vào gia tài tác phẩm của bà từ cuối năm 2024 đến nay, từ điện ảnh như Lật mặt 8 , Nhà hai chủ đến các dự án dài tập như Cuộc chiến hạ lưu , Bến đợi ... Bà cảm nhận thế nào về sự năng suất này của mình?

Thú thật, đôi lúc nhìn lại lịch trình xuyên suốt từ năm 2024 sang 2025, chính tôi cũng thấy bất ngờ. Tôi làm việc liên tục từ phim truyền hình dài tập đến điện ảnh, rồi cả công việc dựng vở cho đài truyền hình hay tham gia Ban giám khảo Liên hoan phim. Tôi thường tự hỏi, ở cái tuổi mà sức khỏe không còn ở thời kỳ đỉnh cao, điều gì đã giúp mình bền bỉ đến thế. Có lẽ đó là sự tổng hòa của đam mê, lòng yêu nghề và cả sự ưu ái của Tổ nghiệp. Tôi luôn tâm niệm rằng tuổi đời và tuổi nghề của mình không còn bao nhiêu nữa, nên khi cơ hội đến, tôi đón nhận bằng tất cả sự trân trọng. Cuộc đời nghệ thuật của tôi không phải kiểu vụt sáng sau một đêm mà nó giống như những nấc thang, cứ chậm rãi đi từng chút một, nhặt nhạnh vốn sống và kinh nghiệm để bồi đắp cho từng vai diễn.

Với tần suất làm việc dày đặc như vậy, chắc hẳn NSƯT Kim Phương phải chọn lọc rất kỹ kịch bản. Tiêu chí quan trọng nhất để bà nhận một vai diễn là gì?

Tôi luôn xem kịch bản và hỏi rất kỹ về nhân vật. Điều đầu tiên tôi quan tâm không phải là cát-xê mà là nhân vật đó có phù hợp với mình không, có chiều sâu không. Khi Lý Hải mời Lật mặt 8 , tôi không đặt nặng vấn đề thù lao, vì tôi tin uy tín của thương hiệu và thích câu chuyện của nhân vật. Với Cuộc chiến hạ lưu cũng vậy, tôi chỉ hỏi vai của mình là người như thế nào, số phận ra sao. Nếu nhân vật khiến tôi thấy mình có thể làm tròn, có thể sống cùng nó thì tôi mới nhận. Tôi muốn mỗi khi xuất hiện, khán giả thấy một Kim Phương tròn trịa, sâu sắc chứ không phải một hình ảnh hời hợt. Khán giả đã yêu thương mình rồi thì mình phải có trách nhiệm với sự yêu thương đó. Mỗi vai diễn đều cần thời gian nghiên cứu, chiêm nghiệm. Nếu cảm thấy không đủ sức hoặc không đủ chiều sâu, tôi sẵn sàng từ chối.

Trong bối cảnh điện ảnh hiện nay, doanh thu trăm tỷ thường được xem là thước đo thành công. Là người đã tham gia cả phim điện ảnh lẫn truyền hình dài tập, bà nhìn nhận vấn đề này ra sao?

Con số trăm tỷ là một tín hiệu đáng mừng cho nền điện ảnh, nhưng nó không phải là thước đo duy nhất để định giá một tác phẩm. Doanh thu phụ thuộc vào nhiều yếu tố: thời điểm phát hành, cơ hội thị trường và thị hiếu khán giả. Tôi từng thấy có những bộ phim dù doanh thu rất cao nhưng nội dung chưa chắc đã sâu sắc bằng những bộ phim nghệ thuật kén khách. Khán giả bây giờ tinh tế lắm, họ có thể đến xem một bộ phim vì tò mò, thậm chí vì muốn biết "nó dở cỡ nào", nhưng để đọng lại giá trị thì phải ở cái tâm của người làm phim.

Vậy bà có trăn trở gì khi những bộ phim nghệ thuật được đầu tư nghiêm túc lại thường chịu cảnh "ghẻ lạnh" tại phòng vé?

Đây là điều tôi đã suy nghĩ rất nhiều khi ngồi ghế Ban giám khảo tại Liên hoan phim Việt Nam. Phim nghệ thuật của chúng ta làm rất chỉn chu về hình ảnh, nội dung, thiết kế... nhưng thường thiếu đi tính kịch tính. Khán giả hiện nay, đặc biệt là giới trẻ, họ không còn "đi" hay "chạy" nữa mà họ đã "bay" rồi. Nếu người làm phim nghệ thuật cứ mãi giữ nhịp điệu bình lặng, không chịu lồng ghép hơi thở thời đại và tạo ra sự đột phá về cảm xúc, chúng ta sẽ rất khó để kéo khán giả đến rạp.

Khán giả vốn đã quá quen thuộc với một NSƯT Kim Phương khắt khe, có phần ác độc trong các vai mẹ chồng. Điều đó có phản ánh con người bà ngoài đời?

Trên phim, tôi có thể chì chiết, mẹ chồng khó tính đến mức người xem phải ghét, nhưng ngoài đời tôi hoàn toàn trái ngược. Tôi vốn là người ít nói. Với con dâu, tôi luôn đóng vai trò là một người bạn, một nơi để chúng trút bầu tâm sự thay vì dùng quyền làm mẹ để áp đặt. Tôi ít khi la hét hay giáo điều. Quan niệm của tôi là sự thấu hiểu, khi các con sai, tôi chọn cách im lặng, không liên lạc, không hỏi han, và chính sự im lặng đó là hình phạt khiến chúng tự nhìn nhận lại bản thân. Gia đình tôi luôn tràn ngập tiếng cười mỗi khi con cháu tụ họp, đó là niềm hạnh phúc lớn nhất của tôi sau những giờ miệt mài trên phim trường.

Bà có lời khuyên nào cho thế hệ diễn viên trẻ hiện nay, đặc biệt là xu hướng các TikToker hay những gương mặt không chuyên lấn sân điện ảnh?

Điện ảnh buộc phải đi cùng nhịp sống xã hội. Việc mời TikToker hay người có độ phủ là lựa chọn của nhà sản xuất để tiếp cận khán giả. Nếu hợp vai, hợp ngoại hình, hợp thời điểm thì các em đạt được một phần. Tuy nhiên, để đi đường dài, cái gốc vẫn phải là kỹ thuật và vốn sống. Một diễn viên không chuyên có thể diễn rất đạt ở một phân đoạn nhờ sự tự nhiên, nhưng để tỏa sáng rực rỡ và xử lý được những chuyển biến tâm lý phức tạp thì cần phải học. Tôi ở tuổi này vẫn còn phải học mỗi ngày, học cách quan sát tuổi trẻ bây giờ thay đổi ra sao để nét diễn của mình không bị lạc hậu. Nếu bạn không chạy theo tiến độ của thời đại, bạn sẽ bị bỏ lại phía sau.

Cảm ơn NSƯT Kim Phương vì những chia sẻ chân tình này. Chúc bà luôn giữ được ngọn lửa đam mê và sức khỏe để tiếp tục cống hiến cho khán giả những vai diễn để đời.