Sau OpenAI, đến lượt Anthropic khiến ngành phần mềm chao đảo

Mùa thu năm ngoái, OpenAI đã tạo ra làn sóng chấn động trong ngành phần mềm. Giờ đây, Anthropic đang làm điều tương tự.

Loạt thông báo mới từ công ty khởi nghiệp Anthropic (Mỹ) trong tuần này đã làm dấy lại nỗi lo rằng AI (trí tuệ nhân tạo) tạo sinh có thể làm xói mòn mô hình kinh tế của các hãng phần mềm truyền thống.

Theo báo cáo nghiên cứu được công bố hôm 15.1, các nhà phân tích của công ty RBC Capital Markets cho biết làn sóng ra mắt sản phẩm gần đây từ Anthropic, gồm các công cụ AI mới cho năng suất và y tế, trùng với đợt bán tháo cổ phiếu diện rộng trong ngành phần mềm và có thể làm gia tăng lo ngại rằng AI đang trở thành mối đe dọa cạnh tranh, thay vì là động lực tăng trưởng.

RBC Capital Markets là mảng ngân hàng đầu tư và thị trường vốn của Royal Bank of Canada, một trong những tập đoàn tài chính lớn nhất Canada.

Hôm 11.1, Anthropic ra mắt Claude for Healthcare & Life Sciences, gồm cả các công cụ doanh nghiệp sẵn sàng tuân thủ HIPAA, tức là có thể sử dụng trong môi trường y tế tại Mỹ mà không vi phạm quy định pháp luật về dữ liệu sức khỏe.

HIPAA (Health Insurance Portability and Accountability Act) là luật liên bang của Mỹ, quy định rất chặt chẽ về bảo mật và quyền riêng tư của dữ liệu sức khỏe cá nhân, cách dữ liệu được thu thập, lưu trữ, xử lý và chia sẻ.

Claude for Healthcare & Life Sciences là phiên bản chuyên biệt của mô hình AI Claude do Anthropic phát triển, được thiết kế để hỗ trợ các tác vụ trong y tế và khoa học đời sống cho bệnh viện, bảo hiểm, nhà nghiên cứu và cả người dùng cá nhân. Cụ thể gồm:

- Công cụ AI dành cho ngành y tế: Claude có thể giúp tự động hoá các công việc hành chính như kiểm tra bảo hiểm, soạn thảo tài liệu liên quan tới bảo hiểm và yêu cầu phương pháp điều trị. Với bệnh viện và bác sĩ, nó có thể đẩy nhanh các quy trình như phê duyệt trước hay xử lý yêu cầu bồi thường.

- Tích hợp dữ liệu y tế tiêu chuẩn: Claude được kết nối với các hệ thống y tế và dữ liệu chuẩn như hệ thống mã ICD-10, cơ sở dữ liệu Medicare, hệ thống định danh nhà cung cấp (NPI) để truy xuất thông tin y tế đáng tin cậy để hỗ trợ công việc. ICD-10 là bộ mã chuẩn dùng để đặt tên và mã hóa bệnh, tình trạng sức khỏe và nguyên nhân tử vong, được sử dụng thống nhất trên thế giới.

- Hỗ trợ người dùng cá nhân: Với người dùng tại Mỹ cho phép truy cập dữ liệu y tế như kết quả xét nghiệm hoặc hồ sơ sức khỏe qua Apple Health hay Android Health Connect, Claude có thể tóm tắt lịch sử bệnh, giải thích kết quả xét nghiệm bằng ngôn ngữ dễ hiểu và chuẩn bị câu hỏi cho cuộc hẹn với bác sĩ.

- Mở rộng sang khoa học đời sống: Claude for Healthcare & Life Sciences còn tích hợp với các nền tảng nghiên cứu như Medidata hay ClinicalTrials.gov để hỗ trợ các công việc trong thử nghiệm lâm sàng, quy trình nghiên cứu và lập kế hoạch, giúp các nhà khoa học phân tích dữ liệu, soạn thảo tài liệu hay theo dõi tiến trình nghiên cứu hiệu quả hơn.

Tóm lại, đây là bộ công cụ AI được tùy biến để hỗ trợ cả công việc y tế lâm sàng lẫn nghiên cứu khoa học đời sống, với các kết nối dữ liệu chuyên ngành và tuân thủ các yêu cầu về bảo mật dữ liệu y tế khi cần thiết.

Claude for Healthcare & Life Sciences có thể ảnh hưởng đến một số hãng cung cấp phần mềm chuyên ngành – Ảnh: Internet

Ngày 12.1, Anthropic giới thiệu Claude Cowork, tác tử AI xử lý việc tạo tài liệu và quản lý file.

Tác tử AI là AI không chỉ phản hồi theo yêu cầu đơn thuần mà có khả năng quan sát, phán đoán và tự hành động để hoàn thành mục tiêu, với mức tự chủ cao hơn rất nhiều so với chatbot hay phần mềm tự động trước đây. Ví dụ, một tác tử AI có thể liên tục quét email, tự động soạn và gửi phản hồi phù hợp.

Đến ngày 13.1, Anthropic công bố mở rộng Labs, đội ngũ ươm tạo nội bộ chuyên thử nghiệm và trình diễn các sản phẩm AI mang tính thử nghiệm.

Cổ phiếu của Salesforce, Workday, Intuit và Snowflake đã giảm mạnh sau loạt thông báo này, mất từ 6% đến 13%. Theo RBC Capital Markets, điều đó cho thấy các nhà đầu tư đang bắt đầu đánh giá lại liệu các hãng phần mềm có còn khả năng giữ được mức giá bán và biên lợi nhuận hiện tại cho sản phẩm của mình hay không, khi năng lực AI ngày càng mở rộng.

“Những biến động do tin tức không phải là điều mới. Trong năm 2025, các thông báo từ OpenAI, Anthropic… đã nhiều lần khiến giá cổ phiếu phần mềm dao động mạnh ngay trong ngày. Tuy nhiên, chúng tôi cho rằng tốc độ đổi mới ngày càng nhanh và việc các hãng AI liên tục tung ra sản phẩm mới sẽ tiếp tục tạo áp lực lên toàn ngành phần mềm suốt năm 2026″, các nhà phân tích của RBC Capital Markets nhận định.

Không còn “miễn nhiễm với AI”

Trong nhiều năm, các công ty SaaS (phần mềm cung cấp dưới dạng dịch vụ) đã biện minh cho phí đăng ký định kỳ bằng cách đóng gói tính năng năng suất, phân tích, tự động hóa và chuyên môn theo lĩnh vực vào những công cụ độc quyền. Thế nhưng, AI đang đe dọa làm suy yếu giá trị đó, vì nhiều tính năng từng là điểm mạnh riêng của các phần mềm nay có thể được AI cung cấp trực tiếp, dùng khi cần, chỉ qua một giao diện chung.

Nỗi lo này không mới. Năm ngoái, OpenAI đã kích hoạt một đợt bán tháo cổ phiếu tương tự sau khi trình diễn bộ công cụ nội bộ cho môi trường làm việc, được xây dựng trên các mô hình AI của hãng. Một báo cáo tháng 4.2025 của AlixPartners cho thấy khoảng 100 công ty phần mềm đang bị “bóp nghẹt” bởi sự cạnh tranh từ AI.

AlixPartners là hãng tư vấn quản lý toàn cầu, chuyên hỗ trợ doanh nghiệp xử lý các vấn đề khó, khẩn cấp và mang tính bước ngoặt.

Điều khiến nhà đầu tư lo ngại hơn cả là phạm vi tác động của AI dường như đang mở rộng sang phần mềm chuyên ngành, một lĩnh vực từ lâu được xem là tương đối khép kín do sự phức tạp về quy định và chuyên môn trong lĩnh vực đó.

Các nhà phân tích RBC Capital Markets nói rằng bộ công cụ tập trung vào y tế của Anthropic cho thấy giả định đó có thể không còn đúng. Bằng cách tích hợp trực tiếp với các cơ sở dữ liệu ngành như PubMed và ClinicalTrials.gov, cũng như cung cấp các kỹ năng chuyên biệt của tác tử AI được thiết kế riêng cho quy trình làm việc y tế, các nhà cung cấp AI đang bắt đầu lấn sân vào những ngách vốn do các nhà cung cấp chuyên biệt đảm nhiệm.

PubMed và ClinicalTrials.gov là hai cơ sở dữ liệu y sinh học lớn và chính thức của chính phủ Mỹ, được sử dụng rộng rãi trong nghiên cứu và thực hành y khoa.

PubMed là cơ sở dữ liệu tìm kiếm tài liệu y sinh do Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ (NLM) vận hành, chứa hàng chục triệu bài báo khoa học, nghiên cứu, tổng quan và thử nghiệm lâm sàng trong các lĩnh vực y học, sinh học, dược học, khoa học sự sống. PubMed không phải lúc nào cũng cung cấp toàn văn, mà chủ yếu là tóm tắt và thông tin trích dẫn, kèm liên kết tới bài gốc.

ClinicalTrials.gov là cơ sở dữ liệu đăng ký và công bố thử nghiệm lâm sàng trên toàn thế giới, cũng do Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ quản lý. ClinicalTrials.gov cung cấp thông tin chi tiết về các thử nghiệm lâm sàng đang diễn ra, đã hoàn tất hoặc đã dừng; mục tiêu nghiên cứu, phương pháp, đối tượng tham gia; kết quả nghiên cứu đã công bố.

“Chúng tôi từng xem phần mềm chuyên ngành là một mảng có khả năng được coi là ‘miễn nhiễm với AI’, ít nhất là trong ngắn hạn, do yêu cầu cao về chuyên môn lĩnh vực, các quy định phức tạp và hiểu biết quy trình làm việc cần thiết để thành công. Tuy nhiên, Claude for Healthcare & Life Sciences vừa được công bố gần đây cho thấy ‘câu chuyện bi quan về AI’ có thể lan sang một số phần mềm chuyên ngành và chúng dễ bị ảnh hưởng hơn so với những gì từng nghĩ”, báo cáo của RBC Capital Markets nêu.

Các nhà phân tích cảnh báo rằng ảnh hưởng của AI lên phần mềm “có thể sẽ còn kéo dài và lan rộng” khi Anthropic, OpenAI và Google đẩy nhanh tốc độ công bố sản phẩm.

Các sản phẩm AI của OpenAI giúp nhân viên tiết kiệm gần 1 giờ/ngàyCác sản phẩm AI của OpenAI giúp nhân viên tiết kiệm trung bình khoảng 40 đến 60 phút mỗi ngày, cho nhiều nhiệm vụ chuyên môn - theo startup tạo ra ChatGPT. Nhân viên trong ngành khoa học dữ liệu, kỹ thuật và truyền thông, cũng như một số vai trò như kế toán, báo cáo rằng họ tiết kiệm được nhiều thời...