Sự kết thúc kỷ nguyên chi tiêu ‘hào phóng’ của Saudi Arabia tác động ra sao?

Saudi Arabia đang phát đi tín hiệu rõ ràng về việc điều chỉnh chiến lược phát triển sau nhiều năm chi tiêu mạnh tay để tái định hình hình ảnh quốc gia.

Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman. Ảnh: AFP/ TTXVN

Quyết định dừng rót vốn cho một dự án golf quy mô lớn không chỉ đánh dấu bước ngoặt trong chính sách đầu tư, mà còn đặt ra nhiều câu hỏi về tương lai các tham vọng toàn cầu của vương quốc này.

Theo tờ The New York Times Trong hơn một thập kỷ qua, dưới sự dẫn dắt của Thái tử Mohammed bin Salman, Saudi Arabia theo đuổi một chương trình cải tổ sâu rộng nhằm giảm phụ thuộc vào dầu mỏ. Hàng loạt dự án trong lĩnh vực thể thao, giải trí và du lịch được triển khai, hướng tới mục tiêu biến quốc gia Trung Đông này thành một trung tâm toàn cầu năng động.

Tuy nhiên, những tham vọng đó ngày càng va chạm với thực tế tài chính. Doanh thu dầu mỏ suy giảm cùng chi phí gia tăng, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, đã khiến nhiều kế hoạch phải thu hẹp, trì hoãn hoặc hủy bỏ.

Mới đây, Quỹ Đầu tư Công (PIF) – quỹ tài sản quốc gia trị giá khoảng 1.000 tỷ USD của Saudi Arabia – thông báo sẽ ngừng tài trợ cho giải golf LIV Golf vào cuối năm nay. Đây từng là dự án biểu tượng cho tham vọng định hình lại luật chơi trong thể thao toàn cầu.

Ra mắt năm 2022, LIV Golf nhanh chóng gây chấn động làng golf thế giới khi chiêu mộ hàng loạt tên tuổi lớn bằng các khoản thù lao kỷ lục. Giải đấu cũng kéo theo những tranh cãi pháp lý, chính trị và cả sự tham gia của các nhân vật có ảnh hưởng như Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Tuy nhiên, chỉ sau bốn năm, dự án này đã trở thành gánh nặng tài chính. Theo số liệu gần nhất, LIV Golf lỗ gần 600 triệu USD trong năm 2024, trong khi doanh thu chưa tới 90 triệu USD. Khoản đầu tư khổng lồ này không còn phù hợp với định hướng mới của PIF.

Trong tuyên bố chính thức, quỹ này cho biết việc tiếp tục rót vốn không còn tương thích với chiến lược đầu tư hiện tại và các yếu tố kinh tế vĩ mô. Thống đốc quỹ, Yasir al-Rumayyan, cũng nhấn mạnh việc sẽ làm chậm một số dự án lớn để nâng cao hiệu quả đầu tư.

Động thái này phản ánh áp lực tài chính ngày càng lớn mà Saudi Arabia đang đối mặt, đặc biệt khi nước này đồng thời theo đuổi các cam kết tổ chức những sự kiện quy mô toàn cầu như Expo 2030 và World Cup 2034.

Trong kế hoạch 5 năm mới công bố, PIF cho thấy sự chuyển hướng rõ rệt sang đầu tư trong nước, thay vì tiếp tục mở rộng các dự án quốc tế tốn kém. Đáng chú ý, lĩnh vực thể thao, từng là trọng tâm, không còn nằm trong danh sách ưu tiên hàng đầu.

Dù vậy, Saudi Arabia vẫn khẳng định sẽ duy trì một số khoản đầu tư thể thao hiện có, bao gồm câu lạc bộ Newcastle United tại giải Ngoại hạng Anh hay nền tảng phát trực tuyến DAZN. Tuy nhiên, quy mô và tốc độ mở rộng trong lĩnh vực này nhiều khả năng sẽ chậm lại đáng kể.

Trên thực tế, nhiều kế hoạch tổ chức sự kiện thể thao quốc tế khác của Saudi Arabia cũng đã bị hủy hoặc thu hẹp, từ các giải đấu tennis đến snooker, cho thấy xu hướng “thắt lưng buộc bụng” đang lan rộng.

Việc Saudi Arabia giảm chi tiêu có thể tạo ra những tác động đáng kể đối với hệ sinh thái thể thao toàn cầu. Trong những năm qua, dòng tiền khổng lồ từ quốc gia này đã góp phần đẩy cao mức lương vận động viên, phí tổ chức sự kiện và giá trị tài trợ.

Những siêu sao như Cristiano Ronaldo hay Lionel Messi từng được lôi kéo bằng các hợp đồng hấp dẫn chưa từng có. Sự rút lui một phần của Saudi Arabia có thể khiến thị trường điều chỉnh, đặc biệt ở các môn thể thao phụ thuộc nhiều vào nguồn tài trợ này.

Đối với LIV Golf, tương lai hiện vẫn chưa rõ ràng. Giải đấu đang tìm kiếm các nhà đầu tư mới để duy trì hoạt động, nhưng chưa có gì đảm bảo thành công khi nguồn tài chính chủ lực sắp bị cắt.

Quyết định rút lui khỏi LIV Golf không đồng nghĩa Saudi Arabia từ bỏ hoàn toàn tham vọng toàn cầu, nhưng cho thấy nước này đang bước vào giai đoạn điều chỉnh chiến lược, đặt hiệu quả tài chính lên hàng đầu.

Sau nhiều năm “vung tiền” để tạo dấu ấn trên trường quốc tế, Riyadh giờ đây phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn giữa tham vọng và khả năng chi trả. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến các dự án trong nước mà còn định hình lại vai trò của Saudi Arabia trong các lĩnh vực như thể thao, giải trí và đầu tư toàn cầu trong thời gian tới.

Chương mới cho mối quan hệ lợi ích gắn kếtTổng thống Mỹ Donald Trump kết thúc chuyến công du nước ngoài đầu tiên trong nhiệm kỳ thứ hai của mình với những kết quả được đánh giá khá tích cực. Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và Tổng thống UAE Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan trong cuộc gặp ở Abu Dhabi ngày 15/5/2025. Ảnh: AA/TTXVN. Chuyến thăm kéo dài 4 ngày,...