Thêm dấu hiệu cho thấy Eo biển Hormuz chưa tê liệt hoàn toàn

Hoạt động vận tải năng lượng toàn cầu tắc nghẽn, chỉ một số ít tàu được phép đi qua các “hành lang” đặc biệt do Iran kiểm soát.

Tàu chở khí hóa lỏng Shivalik cập cảng Mundra, Ấn Độ sau khi di chuyển qua eo biển Hormuz ngày 16/3/2026. Ảnh minh hoạ: ANI/TTXVN

Theo AFP, trong thông tin công bố ngày 6/4, một tàu chở khí hóa lỏng (LPG) mang cờ Ấn Độ, thuộc sở hữu công ty con của tập đoàn vận tải biển Nhật Bản Mitsui OSK Lines, đã vượt qua Eo biển Hormuz và đang trên hành trình tới Nam Á.

Đại diện Mitsui xác nhận tàu Green Asha đã đi qua khu vực an toàn, toàn bộ thủy thủ đoàn và hàng hóa đều không bị ảnh hưởng. Đây là tàu thứ ba có liên quan đến Nhật Bản vượt qua eo biển chiến lược này kể từ khi xung đột Trung Đông leo thang.

Động thái diễn ra trong bối cảnh Iran gần như phong tỏa Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới – nhằm đáp trả các cuộc không kích của Mỹ và Israel bắt đầu từ ngày 28/2. Việc siết chặt tuyến vận tải này đã gây ra tình trạng thiếu hụt nhiên liệu và đẩy giá năng lượng tăng mạnh trên toàn cầu.

Trước khi chiến sự bùng phát hơn một tháng trước, khoảng một phần năm sản lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới được vận chuyển qua eo biển này. Tuy nhiên, hiện nay lưu lượng tàu thuyền đã giảm xuống mức rất thấp.

Các tàu vẫn có thể đi qua Eo biển Hormuz chủ yếu phải sử dụng tuyến đường được Iran cho phép, chạy qua vùng biển gần đảo Larak. Tuyến này được tạp chí hàng hải Lloyd’s List gọi là “trạm thu phí Tehran”.

Trước đó, ngày 5/4, tàu LPG Green Sanvi – cũng thuộc công ty con của Mitsui – đã đi qua Eo biển Hormuz an toàn. Một ngày trước đó, ba tàu chở dầu, trong đó có một tàu đồng sở hữu bởi doanh nghiệp Nhật Bản, cũng đã vượt qua khu vực này.

Đáng chú ý, tàu Sohar LNG của Mitsui trở thành tàu chở LNG đầu tiên đi qua Eo biển Hormuz kể từ ngày 1/3, tức ngay sau khi xung đột bắt đầu leo thang.

Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy một tàu container thuộc sở hữu Pháp và một tàu Nhật Bản nằm trong số ít phương tiện vượt qua Eo biển Hormuz trong những ngày đầu tháng 4.

Cụ thể, tàu Kribi treo cờ Malta, thuộc tập đoàn vận tải CMA CGM, đã rời Vịnh Ba Tư hôm 3/4. Theo dữ liệu từ Marine Traffic, con tàu này đã đi qua Eo biển Hormuz bằng tuyến đường được Iran phê duyệt và đến sáng hôm sau đã xuất hiện ngoài khơi Muscat (Oman), vẫn phát tín hiệu thuộc Pháp trên hệ thống nhận dạng.

Bên cạnh đó, ba tàu chở dầu khác – trong đó có tàu Sohar LNG đồng sở hữu bởi Mitsui – đã chọn một lộ trình thay thế ở phía Nam, di chuyển sát bờ Bán đảo Musandam của Oman. Theo Lloyd’s List, đây là lần đầu tiên trong gần ba tuần có tàu sử dụng tuyến đường này.

Đáng chú ý, cả ba tàu đều phát tín hiệu nhận dạng là tàu thuộc Oman khi đi qua khu vực, cho thấy các biện pháp điều chỉnh tín hiệu nhằm giảm thiểu rủi ro trong vùng xung đột.

Tàu New Vision treo cờ Hong Kong (Trung Quốc) – từng vượt Eo biển Hormuz vào ngày 1/3 ngay sau khi chiến sự bùng phát – dự kiến sẽ cập cảng Le Havre (Pháp) vào tối 5/4, cho thấy hành trình qua khu vực này vẫn kéo dài và tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Kể từ khi xung đột Trung Đông nổ ra, hoạt động vận tải qua Eo biển Hormuz đã giảm xuống mức “nhỏ giọt”, khi Iran tiến hành các cuộc tấn công có chọn lọc nhằm vào tàu thương mại và cơ sở năng lượng trong Vịnh, nhằm đáp trả các hành động quân sự của Mỹ và Israel.

Một số tàu thương mại gần đây vẫn tiếp tục đi qua Eo biển Hormuz, nhưng phần lớn phải tuân thủ các hành lang do Iran kiểm soát hoặc lựa chọn các tuyến đường thay thế với mức độ rủi ro cao hơn.

Việc các tàu Nhật Bản và Pháp lần lượt vượt qua Eo biển Hormuz cho thấy tuyến vận tải này chưa hoàn toàn tê liệt, song vẫn hoạt động trong điều kiện hạn chế nghiêm ngặt và chịu sức ép an ninh ngày càng lớn.

Bên trong kế hoạch 4 cấp độ ứng phó khủng hoảng nhiên liệu toàn cầu của AustraliaCuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu do xung đột tại Trung Đông đang đẩy Australia vào một trong những giai đoạn khó khăn nhất về nguồn cung nhiên liệu trong nhiều năm qua. Đổ xăng cho các phương tiện tại trạm xăng ở Sydney, Australia. Ảnh: AFP/TTXVN. Điều này buộc chính phủ nước này phải triển khai hàng loạt biện pháp khẩn...