Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo loạt tin tích cực cho hoà bình Trung Đông

Mỹ 'giáng đòn' vào nguồn thu dầu mỏ của Iran khi vẫn phong toả eo biển Hormuz

Chính quyền của Tổng thống Donald Trump sẽ không gia hạn miễn trừ trừng phạt dầu mỏ Iran bị kẹt trên biển trong khi tiếp tục duy trì lệnh phong tỏa eo biển Hormuz.

Tàu chở dầu treo cờ Anh Stena Impero neo ngoài khơi thành phố cảng Bandar Abbas của Iran ngày 22/7/2019. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN

Bộ Tài chính Mỹ cho biết họ không có kế hoạch gia hạn việc nới lỏng tạm thời các biện pháp trừng phạt đối với dầu mỏ của Iran - động thái trước đó nhằm giảm bớt cú sốc nguồn cung do xung đột Trung Đông gây ra.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội hôm 14/4, Bộ Tài chính Mỹ cho biết: "Giấy phép ngắn hạn cho phép bán lượng dầu Iran đang bị mắc kẹt trên biển sẽ hết hạn trong vài ngày tới và sẽ không được gia hạn".

Cơ quan này cũng nhấn mạnh: "Các tổ chức tài chính cần lưu ý rằng Bộ Tài chính Mỹ đang tận dụng toàn bộ các công cụ và thẩm quyền sẵn có, và sẵn sàng áp đặt các biện pháp trừng phạt thứ cấp đối với các tổ chức tài chính nước ngoài tiếp tục hỗ trợ các hoạt động của Iran".

Theo hãng tin Bloomberg, động thái này diễn ra trong bối cảnh Mỹ áp đặt phong tỏa giao thông qua eo biển Hormuz sau khi các cuộc đàm phán hòa bình cuối tuần trước ở Islamabad (Pakistan) không đạt được đột phá.

Trước đó vào ngày 20/3, Bộ Tài chính Mỹ đã ban hành lệnh miễn trừ trừng phạt trong 30 ngày đối với việc mua dầu mỏ Iran đang vận chuyển trên biển, nhằm giảm bớt áp lực về nguồn cung năng lượng kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran bắt đầu.

Theo giấy phép do Bộ Tài chính Mỹ công bố, các giao dịch đối với dầu thô Iran và các sản phẩm dầu mỏ khác đã được bốc xếp lên tàu trước thời điểm ngày 20/3 sẽ được phép hoàn tất đến hết ngày 19/4.

Khi đó, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết động thái này có thể đưa khoảng 140 triệu thùng dầu ra thị trường, góp phần mở rộng quy mô năng lượng toàn cầu và giảm áp lực nguồn cung.

Trong bài đăng ngày 15/4, tờ The Times of Israel cũng cho rằng lệnh miễn trừ là một phần trong loạt biện pháp của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm hạ nhiệt giá năng lượng tăng vọt sau khi chiến tranh giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát ngày 28/2, bao gồm cả việc nới lỏng tương tự đối với dầu của Liên bang Nga trên biển.

Đáp lại các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, Iran đã gần như chặn dòng lưu thông tàu thuyền qua eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu khí toàn cầu.

Một tàu chở dầu hướng tới eo biển Hormuz ở ngoài khơi thành phố cảng Khasab, miền Bắc Oman. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN

Một quan chức chính quyền Mỹ giấu tên nói với Reuters rằng động thái này cho thấy "Bộ Tài chính đang tăng tốc toàn diện chiến dịch 'Cơn Thịnh nộ kinh tế'" đối với Iran.

Chính quyền Trump từ lâu đã tuyên bố áp dụng "áp lực tối đa" lên Iran liên quan đến chương trình hạt nhân và việc hỗ trợ các lực lượng thân Tehran trong khu vực Trung Đông, dù dầu bị trừng phạt vẫn tiếp tục chảy tới Trung Quốc.

Quyết định không gia hạn miễn trừ được đưa ra sau khi các nghị sĩ từ cả hai đảng chỉ trích chính quyền Trump vì đã tạm thời nới lỏng trừng phạt đối với Tehran và Moskva trong lúc Mỹ và Israel đang chiến tranh với Iran, và Liên bang Nga vẫn tiếp tục chiến sự tại Ukraine. Mỹ cũng đã không gia hạn miễn trừ đối với dầu Nga trên biển, vốn hết hạn vào ngày 18/4.

Theo một nguồn tin, Washington có nhiều công cụ trừng phạt, bao gồm cả các biện pháp trừng phạt thứ cấp, đối với các tổ chức tham gia các hoạt động bị coi là bất hợp pháp với Iran như mua dầu của Tehran.

Ngoài ra, nguồn tin cho biết: "Với khả năng tái áp đặt các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc đối với Iran, và lịch sử Iran tìm cách che giấu hoạt động phi pháp dưới vỏ bọc hợp pháp, bất kỳ giao dịch nào với Tehran cũng có thể kích hoạt các biện pháp trừng phạt bổ sung".

Trong khi Mỹ và Iran đã đồng ý một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, các cuộc đàm phán gần đây tại Islamabad (Paksitan) không đạt được đột phá, sau đó Tổng thống Trump đã ra lệnh phong tỏa các cảng của Iran nhằm gia tăng áp lực.

Ông Bessent cũng cho biết việc phong tỏa eo biển Hormuz sẽ đảm bảo rằng các tàu Trung Quốc hoặc tàu khác không thể đi qua để lấy dầu Iran.

Ông Bessent nói: "Vì vậy, họ sẽ không thể lấy được dầu của họ. Họ có thể lấy dầu, nhưng không phải dầu của Iran" đồng thời cho biết Trung Quốc đã mua hơn 90% lượng dầu của Iran, chiếm khoảng 8% tổng lượng nhập khẩu hàng năm của nước này.